Rachunek prawdopodobienstwa

Wszystkie stosunki liczbowe fenotypów można wyrazić za pomocą rachunku prawdopodobieństwa. W potomstwie z krzyżówek jednogenowych oczekiwany stosunek fenotypów wynosi 3 : l. Prawdopodobieństwo zajścia danego zdarzenia to inaczej jego częstość. Można więc powiedzieć, że prawdopodobieństwo otrzymania osobnika o fenotypie dominującym wynosi 3/4, a osobnika o fenotypie recesywnym - 1/4. Jakkolwiek często wyrażamy w procentach szansę zajścia danego zdarzenia, najczęściej prawdopodobieństwo wyrażamy ułamkiem zwykłym lub dziesiętnym. Jeśli zdarzenie zajdzie na pewno, to jego prawdopodobieństwo wynosi l; jeśli z całą pewnością nie zajdzie, prawdopodobieństwo wynosi 0. Prawdopodobieństwo może równać się 0,1 lub jakiejkolwiek innej liczbie z przedziału 0-1. Szachownica Punnetta pozwala nam określić łączne prawdopodobieństwo zajścia dwóch lub więcej różnych zdarzeń. Posługując się nią, korzystamy z dwóch ważnych reguł statystycznych: iloczynu i sumy. Reguła iloczynu określa prawdopodobieństwo zajścia zdarzeń niezależnych, tj. takich, że zajście jednego z nich nie ma wpływu na zajście drugiego. Na przykład prawdopodobieństwo wyrzucenia orła w pierwszym rzucie monetą wynosi 1/2; w drugim rzucie jest takie samo. Jeśli dwa lub więcej zdarzeń występuje niezależnie, prawdopodobieństwo zajścia obydwu naraz jest iloczynem prawdopodobieństw zajścia każdego z nich.