Organizacja chromosomow

Chromosom to nie tylko nośnik genów. Różny układ jego części może wzmacniać lub osłabiać ekspresję zawartych w nim genów. W wielokomórkowych organizmach eukariotycznych jednocześnie jest aktywna tylko część genów w komórce. W komórkach różnych typów inaktywacji ulegają różne geny. Ostatnie doniesienia wskazują, że kilka małych cząsteczek RNA, długości 21-28 nukleotydów, może zmieniać strukturę chromatyny i permanentnie wyłączać pewne regiony chromosomu. Ten sposób blokowania ekspresji genów zwie się interferencją RNA. Niektóre spośród nieaktywnych genów są zlokalizowane w rejonach silnie skondensowanej chromatyny, widocznej jako gęstsze obszary. Podczas cyklu komórkowego te rejony chromatyny pozostają silnie skondensowane i związane z białkami; nawet podczas interfazy są widoczne jako ciemno barwiące się włókna zwane heterochromatyną. Dane doświadczalne wskazują, że większość obszarów heterochromatynowych DNA nie ulega transkrypcji. Inaktywacja jednego z chromosomów X u samic ssaków oznacza, że większość nieaktywnego chromosomu X staje się obszarem heterochromatynowym i jest widoczna jako ciatko Baira. Geny aktywne występują w obrębie luźniej ułożonej chromatyny, zwanej euchromatyną. DNA w obrębie euchromatyny jest bardziej eksponowany i może wejść w interakcję z czynnikami transkrypcyjnymi i innymi białkami regulatorowymi.